رویانیوز :: به نقل از ورایتی: بِلا تار، فیلم‌ساز برجسته و تأثیرگذار سینمای مجارستان و خالق آثاری همچون Damnation و Sátántangó، در تاریخ ۶ ژانویه ۲۰۲۶ در سن ۷۰ سالگی درگذشت. تار که بسیاری او را شاعر و فیلسوف سینمای مجارستان می‌نامیدند، یکی از معدود فیلم‌سازانی بود که توانست سینما را به تجربه‌ای فلسفی، شاعرانه و عمیق تبدیل کند؛ تجربه‌ای که از فرمول‌های معمول روایت و سرگرمی فاصله می‌گیرد و مخاطب را به مواجهه‌ای بی‌رحمانه و دقیق با زمان، مکان و انسان وادار می‌کند.

فعالیت حرفه‌ای تار از دهه ۱۹۷۰ آغاز شد، زمانی که سینمای مجارستان در حال گذار از محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی بود. آثار اولیه او، همچون Family Nest و The Outsider، به زندگی طبقات فرودست و بحران‌های اجتماعی می‌پرداخت، اما به مرور، سبک او به سمت سینمایی کاملاً شخصی و فلسفی تغییر کرد؛ سینمایی که در آن نماهای طولانی، سکوت ممتد و ریتم کند، ابزارهای اصلی بیان هنری بودند.

اوج این سبک در Sátántangó دیده می‌شود؛ فیلمی هفت‌ساعته که با حرکت کند دوربین، فضاهای بی‌پایان و سکوت‌های طولانی، تجربه‌ای بی‌سابقه از زمان و روایت ارائه می‌دهد. این فیلم نه‌تنها به‌عنوان یک اثر سینمایی، بلکه به‌عنوان بیانیه‌ای فلسفی و اجتماعی در تاریخ سینما ثبت شد؛ اثری که مخاطب را وادار می‌کند به جای دریافت روایت مستقیم، با جریان زمان، فروپاشی اجتماعی و جزئیات کوچک جهان فیلم همراه شود.

فیلم‌های بعدی او، از جمله The Man from London و The Turin Horse، ادامه‌دهنده همین مسیر بودند؛ آثاری که تار در آن‌ها جهان را از منظر فروپاشی، سکوت و زوال می‌نگریست. The Turin Horse، که اغلب به‌عنوان وداع تار با سینمای بلند داستانی تعبیر می‌شود، نمایشی بی‌رحمانه از فرسودگی بشر و جهان است و نشانه‌ای از نگاه فلسفی و رادیکال تار به زندگی و زمان محسوب می‌شود.

بلا تار با سینمای خود نشان داد که فیلم‌سازی می‌تواند ابزاری برای تأمل، اعتراض و تجربه زیباشناختی باشد؛ او بر خلاف جریان غالب بازار و سرگرمی، سینما را به مکانی برای کشف زمان، سکوت و وضعیت انسانی تبدیل کرد. آثار او تأثیر عمیقی بر نسل‌های بعدی فیلم‌سازان اروپایی و جهانی داشته و بسیاری او را استاد نماهای طولانی و شاعر زمان‌های فرسوده می‌دانند.

اکنون، با فقدان بلا تار، سینمای جهان یکی از جسورترین و فلسفی‌ترین نگاه‌هایش را از دست داده است. جهان بدون او همچنان فیلم خواهد ساخت، اما صدای تار—صدایی که بر سکوت، زمان و جزئیات ریز جهان تأکید داشت و مخاطب را به مشاهده دقیق و تأمل وادار می‌کرد—تا همیشه غایب خواهد بود. فقدان او، نه تنها از دست رفتن یک فیلم‌ساز، بلکه پایان یکی از مهم‌ترین فصل‌های سینمای مؤلف اروپای شرقی به شمار می‌آید.